وقتی یک کارخانه در هر روز دهها واحد مسکونی تولید میکند، هزینه ساخت هر واحد بهطور چشمگیری کاهش پیدا میکند. دلیل این کاهش هم روشن است: کارخانه مصالح مورد نیاز خود را بهصورت عمده و با قیمت پایینتر خریداری میکند، از قالبها و نقشههای ثابت و تکرارشدنی استفاده میکند و نیروی کار متخصص را در یک مکان متمرکز به کار میگیرد. به این ترتیب، هزینههایی مانند طراحی، راهاندازی خط تولید، نظارت، تجهیزات و فضای کارخانه بین تعداد زیادی واحد تقسیم میشود و سهم هر واحد از این هزینهها بسیار کمتر میشود.
در ساخت سنتی، ماجرا فرق میکند. هر پروژه مانند یک کارگاه مستقل است و همه هزینههای سربار آن، از اجاره تجهیزات و حمل مصالح تا سرپرستی کارگاه، دوبارهکاری و تأخیرهای احتمالی، فقط بر دوش همان یک خانه میافتد. اما در تولید کارخانهای، همین هزینهها بین دهها یا حتی صدها واحد مشترک میشود. نتیجه این است که قیمت تمامشده هر واحد پایین میآید، بدون آنکه لزوماً کیفیت مصالح یا ساخت کاهش پیدا کند. به این پدیده، «صرفهجویی در مقیاس» میگویند؛ همان عاملی که باعث میشود خانه پیش ساخته ارزان، در شرایط درست، هم اقتصادی باشد و هم قابل اعتماد.



